Hè Qua

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tháng Chín đã đến, mùa Hè đã qua vậy đó thời gian lững lờ trôi muốn bảo đồng hồ đừng thay con số nữa, những con số rất lạnh lùng màu xanh lân tinh thấy khắp nơi, nhưng không thể!

Nhiều việc xẩy ra cùng một lúc chung quanh dìu con người theo nó với nhịp điệu nhanh chậm không nhận ra ngay được, chỉ khi ngồi xuống mới biết.

Bạn từ Pháp sang chuẩn bị cho ngày hội của trường Quốc Gia Âm Nhạc, bạn thân cùng trường khắn khít hơn nửa thế kỷ bỗng dưng xụp xuống nằm dài trên giường bệnh, rút ống xin đi vẫn không đi được, mỗi ngày mong ngóng một phép lạ nhưng có lẽ phép lạ cần nhất là bay đi không vướng víu, bạn khác ra đi khi chơi đùa cùng đất cát trước nhà ngày nắng để lại người thân nỗi đau không biết sao diễn tả nỗi trống vắng dù biết sẽ đến dù đã có chuẩn bị vẫn khó chấp nhận! Ngay bây giờ cũng là bạn cùng trường cấp lớp bé nhất cũng đang nằm trong “nhà yêu” ngôi nhà nổi tiếng nhất nhì thế giới Stanford, câu chuyện rất ngạc nhiên chỉ là đi khám định kỳ, chỉ là một sơ xuất không rõ từ đâu vì sao vì ai từ những thiết bị tối tân.

Rồi Thím mất, ra đi ở tuổi gần 90 có gì mà lưu luyến thế gian này! Thế mà hình ảnh Thím lãng đãng nụ cười thật đẹp thế mà vài câu nói của Thím cứ lảng vảng trong đầu, giọng nói nhẹ của người Bắc pha giọng miền Nam sao mà lưu luyến não lòng. Cô em bảo: “Chị thành bà già nên dễ khóc!”

Nếu em biết khi chị khóc tiếc thương ai là trong lòng chị mở ra thả ra hết bao điều chị lưu giữ trong ngăn kéo có chữ “Khổ”

Con người trải qua nỗi Khổ trong cuộc tình, cuộc đời là chuyện đương nhiên, nhưng cách chịu đựng và vượt qua là điều khắc trong lòng, nước mắt tiễn đưa sẽ làm vết khắc ấy mờ dần đi em ạ, như đóa hoa đặt nhẹ lên linh cửu trước giờ hồn xác được thăng thiên.

Mùa Hạ vẫn đẹp vẫn lung linh nắng, những nụ cười trẻ con chung quanh, những hội hè xúng xính áo quần mời mọc, chọn nụ cười con trẻ, chọn con đường nắng lung linh buổi sáng, chọn gia đình nhiều hơn những hào nhoáng đèn đêm!

Trí óc vẫn còn từng chi ly nỗi nhớ, từng âm điệu một thời từng nụ cười ấm áp, từng giọt nước mắt chia sẻ để cất tiếng hát đầu ngày, tiếng hát rung phá những hạt máu đông lười chảy, phá những màng nhầy khóa hơi thở về tim, tin đi đời sống là nguồn hạnh phúc vỡ òa khi mình biết cách làm vỡ bọc khổ đau.

Nhớ Thím Mão nhớ tiếng cười khi vui, nhớ giọt nước mắt khi buồn nhớ câu thím nói, NHỚ để quên hay nhớ thêm!

Vàng Phai Mấy Lá

Tác phẩm khi thưởng thức phải ngẫm nghĩ tìm xem có bao nhiêu nhân vật được nhắc đến trong từng câu từng nốt:
Phù Sai – Tây Thi – Phạm Lãi
Mỵ Nương – Tiên Nhiễn – Vua (?)
Quỳnh Dao Cát Lầm – Em – Anh – trầm thân đoạn cuối của tác phẩm
Câu chuyện thuở xưa bàn cờ chính trị có các cô công chúa con vua được thành món quà cầu thân cầu hòa không ít – chuyện tìm ra người đẹp Tây Thi để làm vua Phù Sai say đắm được thêm nhiều đoạn hậu chuyện có thêm tướng Phạm Lãi – tương tự chuyện Chế Bồng Nga và Huyền Trân Công Chúa có thêm tướng Trần Khắc Chung – hy sinh vì đất nước nhưng có thêm chuyện tình thuở ấy là sai là hư là không được, nên các hậu chuyện tha hồ tưởng tượng phóng tác theo thời nay: “họ lên núi sống – họ trên thuyền cùng nhau đến chết” vân vân.
Trong đoạn cuối của bài hát có đoạn viết
Em khác gì “quỳnh giao” phút “cát lầm” phung phí xuân xanh . . .
ai là “quỳnh dao”? rồi cát lầm là sao, bài báo được đọc khi bài hát đã được Đoàn Chuẩn Từ Linh sáng tác năm 1955 được thưởng thức qua giọng hát của ca sĩ Lê Dung quá hay mà lấn cấn mà không hiểu ý của tác giả viết về tình nào của ai mà ông gởi gấm lòng mình trong ấy! Những chuyện tình có ba người rất khó thu xếp – lòng dạ quý ông bao la như biển cả, tim các ông có hơn bốn ngăn nên . . .
Đoạn cuối bài hát được “giải mã code” rất ngoạn mục nhờ có những người yêu nhạc thích giải thích lý do và muốn hiểu về tác giả:
“Đoàn Chuẩn viết bài này (Bài Ca Bị Xé, hay Vàng Phai Mấy Lá, hay Vĩnh biệt) vào năm 1955, nghĩa là khi ông đã có vợ và 3 người con. Bài này, được rất nhiều người cho là nhạc sĩ viết khi nàng thơ của ông là ca sĩ Thanh Hằng đi lấy chồng. Mối tình giữa hai người là một “mối tình nghệ sĩ”, không vướng cơm áo gạo tiền, chỉ có thơ với nhạc và lời ca tiếng hát, là cảm hứng để ông viết nhạc. Nổi đau khổ vì mối tình dang dở khi nàng quyết định dứt áo ra đi theo chồng, rồi chính tay xé tan và đốt thành tro nhưng lá thư hai người trao đổi, đã khiến nhạc sĩ viết ra bài hát đầy nhớ thương ai oán này.”
Nhạc sĩ đau lòng hay vui với tình yêu đều có tác phẩm để đời, người ta đi lấy chồng xé thơ tình của ông và bà nên thành bài hát Vĩnh Biệt – Bài Thơ Bị Xé – hai tựa này không được dùng mà là Vàng Phai Mấy Lá nghe thơ hơn dễ hiểu hơn chăng?
Mỵ Nương – Tiên Nhiễn – Vua (?)

“Tiểu Nhiên Mị Cơ (hay Tiên Nhẫn Mị Cơ) là hai nhân vật với tên Việt hóa trong bản dịch câu chuyện tình nổi tiếng trong truyền thuyết xa xưa “Tristan và Iseult” của Vũ Ngọc Phan, vì chàng uống phải bùa yêu (nhấp chén men tình) nên hai người yêu nhau say đắm dù trải qua rất nhiều gian truân chia cắt của mối tình tay ba, và cuối cùng kết thúc bằng cái chết bên nhau.”
Năm 1973 Mặc Đỗ cũng dịch chuyện tình này giữ nguyên tên của Tristan và Iseult trong sách của ông:
https://muabansachcu.vn/products/chuyen-tinh-tristan-iseut-mac-do-tuyen-dich
Đoạn cuối em là hoa quỳnh phải tựa cành dao để rồi thân ngọc bị cát vùi dập hết cả xuân xanh – từ cổ là “cát lầm” trong truyện Kiều được tác giả mang vào bài hát vì có câu chuyện chính thất của ông đã đến gặp người tình tri kỷ văn nghệ Thanh Hằng nói chuyện và cô tỉnh ngộ lìa mối tình với Đoàn Chuẩn xé thư cắt sự liên lạc với ông đi lấy chồng!
Chuyện Hoạn Thư bắt Kiều về nhà ngồi đàn cho Thúc Sinh nghe cũng là cách ông mang chuyện thật vào nhạc.

“Thấp cơ thua trí đàn bà,
Trông vào đau ruột nói ra ngại lời.
Vì ta cho lụy đến người,
Cát lầm ngọc trắng thiệt đời xuân xanh.”

Các ông . . . luôn có cách nói cho người khác hài lòng . . . Tác giả và cả người ông . . . viết nhạc cho hát đã thành người thiên cổ, người yêu nhạc được sống được hát trong không gian bay bổng của nhạc sĩ của ca sĩ tuyệt vời biết bao!

Vì Tôi Là Linh Mục

Toàn bài thơ quá chừng là quá chừng “gieo tiếng ác”  Bài thơ này là một trong hai bài Nguyễn Tất Nhiên viết có chức sắc của Thiên Chúa Giáo – ông dùng linh mục và sơ trong thơ của mình, thời ấy cũng cùng với tác phẩm của Lệ Hằng “Tóc Mây” trong tập thơ Thiên Tai!
Đọc tiếp “Vì Tôi Là Linh Mục”

Tán

Sáng nay thức giấc vui
Sáng nay đứng dậy vui
Sáng nay cười trong gương Vui
hót líu lo như chim với chàng vui
lá lay nắng vương vãi khắp vườn vui
trái chưa chín sóc đã ăn vui
(hẳn là chát nên chỉ cắn một miếng rồi để lại dưới gốc)
Ớt đỏ đẹp hơn màu son vui
(không trồng mà mọc lại trách sao không hái vào ăn)
táo tàu trái nhiều hơn lá vui
(người ta bảo không nên ăn nhiều máu tốt dồn lên não – Khổ)
kỷ tử đỏ tươi thõng thượt hoa tim tím dễ yêu
(Người ta bảo ăn vài trái thôi không nên ăn nhiều mắt sáng quá sẽ thấy nhiều hơn người khác – Khổ)
hoa oải hương nở – hoa lai sinh (hoa lài) nở – hoa bụp nở – hoa diên vĩ nở – hoa thanh long nở – hoa thiên lý nở – hoa tình nở – lại khúc khích cười như ngày biết mình yêu người ta!
Nở chung như thế biết hương của hoa nảo hoa nào? Từ từ thôi từ từ thôi

Bà có đi bộ không? Đừng có mà khoe lung tung lên trời đó nhá!

Đã bảo “sống một mình sướng hơn” kia mà hứ!

Hơn nửa thế kỷ vẫn linh tinh lang tang thế đấy –
Chàng thì kín đáo – Nàng thì lăng xăng
Chàng đứng im như tượng, nàng bay lượn như chim
Chim đậu trên vai – thế là bị chụp bỏ vào lồng
Đáng đời! Dạ em theo đây – chíp chíp chíp



Dạ Tâm Khúc – Thanh Tâm Tuyền

Bài Thơ:

Anh sợ những cột đèn đổ xuống
Rồi dây điện cuốn lấy chúng ta
Bóp chết mọi hi vọng
Nên anh dìu em đi xa

Ði đi chúng ta đến công viên
Nơi anh sẽ hôn em đắm đuối
Ôi môi em như mật đắng
Như móng sắc thương đau
Ði đi anh đưa em vào quán rượu
Có một chút Paris
Ðể anh được làm thi sĩ
Hay nửa đêm Hanoi
Anh là thằng điên khùng
Ôm em trong tay mà đã nhớ em ngày sắp tới
Chiếc kèn hát mãi than van
Ðiệu nhạc gầy níu nhau tuyệt vọng
Sao tuổi trẻ quá buồn
như con mắt giận dữ
Sao tuổi trẻ quá buồn
như bàn ghế không bầy

Thôi em hãy đứng dậy
người bán hàng đã ngủ sau quầy
anh đưa em đi trốn
những giày vò ngày mai

Thanh Tâm Tuyền (1936-2006), tên thật là Dzư Văn Tâm, là một nhà thơ, nhà văn người Việt nổi tiếng, được biết đến với những cách tân thơ ca táo bạo. Năm 1956, lúc tròn 20 tuổi, ông đã nổi tiếng với tập thơ Tôi không còn cô độc, và năm 1957, lúc 21 tuổi, với tiểu thuyết Bếp lửa (viết năm 1954) “mô tả khung cảnh Hà Nội trước 1954, với những người ra đi cũng như những người ở lại, cả hai đều bị giằng co bởi những chọn lựa miễn cưỡng, sự chia ly hay cái chết.” Thanh Tâm Tuyền có ảnh hưởng lớn trên văn học Việt Nam giai đoạn 1956-1975 và cả những năm về sau này. Bút hiệu khác: Đỗ Thạch Liên.

Một số thơ của ông đã được Phạm Đình Chương và Cung Tiến phổ thành những nhạc phẩm rất nổi tiếng như:

Bài ngợi ca tình yêu, Đêm màu hồng, Lệ đá xanh, Nửa hồn thương đau.

Hát

Sáng nay thức dậy . . . đi tìm . . . niềm vui ngày mới!

Bỏ tin tức, bỏ phấn son, bỏ tình bỏ tiền, bỏ luôn “chàng yêu”
Chuyện đầu tiên là nhìn mình trong gương, vuốt nhẹ mái tóc
Yêu mình biết bao!
Vói lên tủ cao . . . lấy thuốc . . .
Ngày vui biết bao lá la la là!
Nụ cười là 10 thang thuốc bổ,
Ông bà phán thế, biết thế!
Rõ ràng cho chính mình 10 thang thuốc
Sao mà nó không bổ tì bổ phế
Cười với mình trong gương chỉ sợ “bổ ngửa”
Đành . . . uống thuốc!
Thuốc gồm có bột có chất linh tinh
đứa thì là này đứa thì là nọ . . .
Thôi khỏi kể . . .
Không có thuốc thì ngày không êm
Có thuốc thì vật và vật vờ
Ngày xưa vật vã vì yêu
Bây giờ vật vã vì viên . . . thuốc thần!
Giời ạ! Thần dược không đấy nhá
không có cao có thấp – chỉ có đau
Không có đau vì “anh không ở bên ta!”
Không có đau vì đợi vì chờ
Mà . . . thôi ta sẽ say một đời vì . . .
Mời các bạn nghe bài hát:
Khói Thuốc Đợi Chờ, nhạc của Lưu Đức Hòa thời thế giới hút thuốc thả khói lên trời thành mây nghen! “KHÔNG KHUYẾN KHÍCH HÚT THUỐC”